قفسهنوشت ۲۱۶: شماس شامی؛ از مجید قیصری
این مطلب از من در بخش نقد کتاب شهرستان ادب منتشر شده است: پیوند به مطلب
مجید قیصری را بیشتر در حوزۀ داستان دفاع مقدّس میشناسم؛ نویسندهای که در گونههای مختلف داستانی دربارۀ دفاع مقدّس، خودش را آزموده و در بیشتر موارد، سربلند بیرون آمده است. در «شمّاس شامی» او چالشی جدید برای خود برگزیده است: چگونه از روایت چندخطی و مبهم از تاریخ، آن هم از حاشیۀ...
قفسهنوشت ۲۱۵: چشم به راه ابریشم؛ از علی اسداللهی
مربای بهار نارنج
بر میز صبحانه
...
بهار
خون درخت را
در شیشه کرده است
علی اسداللهی همورودی من در دانشگاه بود. چند درس پایه (عمومی) همکلاس بودیم و چند باری در جاهای مختلف با هم در باب شعر حرف زدیم. قطعاً مرا یادش نمیآید چرا که بر خلاف او که پرشور و پرحاشیه(ی سیاسی) بود، من سرم در لاک خودم بود. از این جهت، تنها شباهتمان علاقه به شعر بود و بس. ...
مرثیههای سرو کاشمر
گمانم حوالی زمستان ۹۰ بود. به من گفتی بیا پارک لاله کارت دارم. قبل از آن که سر کار بروم، از خوابگاه که راه افتادم خودم را رساندم به پارک لاله. حافظه است دیگر. من الان نامطمئنترین راوی این قصهام. آیا واقعاً زمستان ۹۰ بود یا ۸۹؟ نمیدانم. نشستیم روی نیمکتی رو به خشکی بوتههای خسته از زمستان زیر آفتاب روشن تهران. از تو خواستم حرف بزنی. چیزی نگفتی. ...
قفسهنوشت ۲۱۴: واقعیت رؤیای من است؛ از بیژن نجدی
فکر میکنم سال ۸۲ بود که در جلسهای ادبی در شهرستان بودم و کسی از کتاب «خواهران این تابستان» شعری خواند که بسیار برایم جذاب بود. چند وقت بعد همان کس شعری دیگر خواند از همان کتاب که جذابیت کتاب را برایم دوچندان کرد (شعر ۱ و ۴ در پایین مطلب). آنقدر جذاب که در اولین فرصتی که به تهران رفتم آن را خریدم. در واقع پول زیادی نداشتم و این تنها کتابی بود که ...
قفسهنوشت ۲۱۳: پژوهشی دربارهٔ ولایت؛ از سید محمدباقر صدر
این کتاب کوتاه در واقع مقدمهای بوده است که شهید صدر بر کتابی نوشته است و بعدتر مورد توجه علی شریعتی قرار گرفته است. پژوهشگاه صدر این نوشته را مستقلاً به صورت کتاب کوتاهی منتشر کرده است. این نوشته دو بخش دارد: پیدایش تشیع و پیدایش شیعه. در این دو بخش نویسنده سعی دارد از باب عقلی با این مسأله مواجه شود که برخلاف زعم برخی، تشیع چیزی نبوده که در گذر ز...
قفسهنوشت ۲۱۲: پس از ۴۰ سال؛ از حمید سبحانی صدر
باید اعتراف کنم بعد از مدتها کتابی مرا به فکر واداشت.
کمتر پیش میآید با کتابهای مذهبی مأنوس شوم. کلاً با نوع روایتگری و نوشتار علمای مذهب نتوانستهام کنار بیایم و اگر هم کتابی مذهبی باب طبعم بوده بیشتر آنهایی بودند که به زبان دیگری نوشته شدهاند (مانند سخنرانیهای مطهری در بین دانشجوها). اما این کتاب از نوع دیگری مرا به فکر واداشت.
اگر با کتاب...
قفسهنوشت ۲۱۱: ماجرای فکر آوینی؛ از وحید یامینپور
این کتاب مجموعهٔ چند درسگفتار بههمپیوسته به علاوهٔ چند مصاحبهٔ مطبوعاتی و تلویزیونی از وحید یامینپور در مورد شهید آوینی و تفکرات اوست. کتاب خوبی است اما باید تأکید کنم که لزوماً این کتاب تبیین تفکرات شهید آوینی نیست. در بسیاری از جاها نویسنده نظر شخصیاش را آورده است که ممکن است قرابت فکری با آرای آوینی داشته باشد اما لزوماً اینهمانیای در میا...
قفسهنوشت ۲۱۰: درختی در بروکلین میروید؛ از بتی اسمیت
این رمان یکی از منتخبین قرن بیستم از سوی کتابخانهٔ عمومی نیویورک است. داستان دختربچهای که در محلهای فقیر در بروکلین نیویورک زندگی میکند. شروع داستان بسیار عالی است و توصیفاتی دلچسب و فضاسازی مأنوسی دارد. اما به نیمه که میرسد تکرار مکررات و روایتهای نوستالژیک در آن موج میزند؛ مثلاً توصیف کریسمس آن زمان. احتمالاً برای کسی که آمریکایی است و با ف...
قفسهنوشت ۲۰۹: پسااسلامیسم؛ از میلاد دخانچی
«پسااسلامیسم» از میلاد دخانچی به سال ۱۳۹۸ از نشر آرما منتشر شده است. ظاهراً این کتاب ترجمهٔ سادهشدهٔ پایاننامهٔ دکتری دخانچی با همین عنوان از دانشگاه کوئینز کاناداست. این کتاب که فصلی طولانی در آغازش در مورد فلسفهٔ صدرایی دارد به مسألهٔ نادیده انگاشتن ماهیت در نگاه غالب صدرایی میپردازد. به زعم نویسنده این نگاه که بیشتر بر هستی امور اصالت مینهد ...
قفسهنوشت ۲۰۸: خوبترین حادثه میدانمت؛ از محمدعلی بهمنی
رنگ سال گذشته را دارد همهی لحظههای امسالم
سیصد و شصت و پنج حسرت را همچنان میکشم به دنبالم
قهوهات را بنوش و باور کن من به فنجان تو نمیگنجم
دیدهام در جهان نما چشمی که به تکرار میکشد فالم
یک نفر از غبار میآید مژدهی تازهی تو تکراری است
یک نفر از غبار آمد و زد زخمهای همیشه بر بالم
باز در جمع تازهی اضداد حال و روزی نگفتنی دارم
هم نمیدا...
قفسهنوشت ۲۰۷: فلسفه در دادگاه ایدئولوژی؛ از رضا داوری اردکانی
شاید بتوانم به جرأت بگویم این کتاب جزو بهترین نوشتههای داوری اردکانی است. داوری که از سوءبرداشتها و انتقادهای بیربط از تفکراتش به تنگ آمده است این کتاب را که مجموعه هشت فصل به علاوهٔ مقدمه و مؤخره است نوشته و در سال ۱۳۹۰ منتشر کرده است. در این فصول او از «خلط مسائل سیاست با فلسفه» تا «نقد وضع تفکر موجود» میگوید. شروع کتاب با بخشی از شعر نیماست ...
قفسهنوشت ۲۰۶: اخلاق در عصر مدرن؛ از رضا داوری اردکانی
این کتاب از مجموعهای است که نشر سخن با طرح جلدی یکسان از داوری اردکانی در اوایل دههٔ نود منتشر کرده است. مانند دیگر کتابهای این مجموعه، مقالات مستقل از هم هستند، تاریخ ندارند و البته با قلمی بسیار درشت کاغذپرکن هستند و ویراستاری بسیار ناچیزی رویش شده است. فارغ از آن که خواندن نوشتههای داوری اردکانی حتی اگر در بهترین وضعیتش نباشد یا حتی خیلی ابن...
قفسهنوشت ۲۰۵: طفلی به نام شادی؛ از محمدرضا شفیعی کدکنی
دوست داشتم سومین دیوان شعر شفیعی کدکنی که در سال ۱۳۹۹ در ۴۱۸ صفحه منتشر شده است چیزی در قوارهٔ دیوان دومش، هزارهٔ دوم آهوی کوهی، باشد که متأسفانه آنگونه نشد. به سختی بشود شعری را در این مجموعه یافت که بهیادماندنی باشد. ای کاش شاعر گزینشیتر این مجموعه را منتشر میکرد.
قفسهنوشت ۲۰۴: شاخنامه؛ از مسلم حسنشاهی واریز
باورت میشد که ما روزی پفک صادر کنیم؟
خوردنیهای مجاز و خوشنمک صادر کنیم؟
هفتهای یک بار اینجا جشنِ نیکوکاری است
باز هم باید به دنیا ما کمک صادر کنیم؟
حیف! اگر آقا محمدخان هماکنون زنده بود
میتوانستیم کلّی مردمک صادر کنیم!
مردم مظلومِ لندن اندکی افسردهاند
همتی کن تا به آنجا قلقلک صادر کنیم
«غرب» خود دیوارِ تحریمش ترک برداشته
هیچ لازم نیس...
قفسهنوشت ۲۰۳: نیمدانگ پیونگیانگ؛ از رضا امیرخانی
«نیم دانگ پیونگیانگ» آخرین اثر رضا امیرخانی در قالب سفرنامه است. او دو بار به کره شمالی سفر میکند و چیزی که دست ماست، روزنوشتهای آن سفر است. این اولین تجربهٔ کتابنویسی در قالب سفرنامه برای امیرخانی نیست. «داستان سیستان» و «جانستان کابلستان» از آثار قبلی او هستند که در این گونه روایت شدهاند. از جهات بسیاری این نوشته مانند دیگر نوشتههای امیرخان...