دلشرم

سومین و آخرین جلد از مجموعهٔ «اندیشهٔ اجتماعی غرب جدید» به بررسی مفهوم ترقی و توسعه از آغاز تاریخ تا عصر روشنگری در غرب تا جهان تک‌قطبی بعد از فروپاشی دیوار برلین می‌پردازد. حس می‌کنم برخلاف دو جلد دیگر کتاب، این مجموعه تا حدی دچار شلختگی در روایت و بیش از اندازه تخصصی‌نویسی است. به این جهت که ظاهراً هدف آغازین این مجموعه آشنایی با مفاهیم نوین جهان...

بهار ۱۳۸۶ بود که در اوج‌گیری وبلاگ‌نویسی در فضای دانشجویی تصمیم گرفتم وبلاگی درست کنم. اولی‌اش یک وبلاگ بی‌نام و نشان در پارسی‌بلاگ بود که حتی نشانی‌اش را نیز به یاد ندارم و احتمال می‌دهم به خاطر استفاده نشدن حذف شده باشد. بعد از مدتی کوتاهی، دلشرم را در بلاگفا تأسیس کردم. این که چه شد به این اسم تقریباً بی‌سر و ته رسیدم، خودش قصه‌ای دارد ولی القصه...

این روزها عجیب مشغولیت‌های کاری‌ام بالا رفته است: ما را به سخت‌جانی خود این گمان نبود.
مدت‌ها بود فکر چنین کاری در سرم بود. تا که یادم آمد الان قاعدتاً باید فصل نمایشگاه کتاب باشد. ساخته و پرداخته کردن فهرستی دقیق اصلاً ساده نیست اما به ذهنم رسید کاری که از دستم برمی‌آید، دیدن فهرست رمان‌های خوانده‌شده‌ام (۳۴۳ مورد) است و سپس آن‌هایی که به نظرم ارز...

این دومین جلد از مجموعهٔ «اندیشهٔ اجتماعی غرب جدید» است. در مجموع کتاب خوبی است اما اشکالاتی نسبت به جلد اول دارد. نسبت به جلد اول، آن رسایی و گیرایی اولیه را ندارد. جاهایی حس می‌کنم دچار پرش زمانی است. در مورد برخی مسائل وضوح کم است: مثلاً چه شد که تفکرات نقد از خود بیگانگیِ مارکس به دولت‌گرایی افراطی لنین کشیده شد؟ یا در مورد فاشیسم تعریفی صورت‌ب...

در این کتاب کوتاه مروری بسیار قابل فهم از روند تغییرات بنیادی تفکری تجدد از دوران توماس آکوئیناس تا کارل اشمیت داشته است. این کتاب که اولین مجموعه از سلسلهٔ سه‌جلدی آشنایی با اندیشهٔ اجتماعی غرب جدید است، هدفش مشخصاً همین کوتاهی و در عین حال جامعیت بوده است. نکتهٔ جالب چینش توالی اندیشه‌های غربی موجود در کتاب است: از این که مثلاً هابرمارس چگونه بعد...

کتابی جمع و جور و تقریباً کوتاه که از عقبهٔ خانوادگی شاه اسماعیل شروع می‌کند، این که پدربزرگانش که بودند، پیشینهٔ صوفیانه‌شان، مذهب شافعی‌شان و خشونت‌هایی که داشتند تا خود اسماعیل که کودکی‌اش در گیلان بوده و در نهایت اعلام حکومت جدید. این که اسماعیل مغرور از فتوحات بسیار، با سلطان بایزید عثمانی بسیار تند برخورد داشته و از بد روزگار وقتی پسر بایزید،...

با کتابی متمرکز بر موضوع و بدون حاشیه‌روی مواجهیم که از روابط خارجی ایران درست در میانهٔ اتفاقات ظهور استعمار غربی سخن می‌گوید. از شاه‌عباسی که متوجه گردش قدرت بود و با استخدام شرلیِ انگلیسی و هوشمندی سیاسی توانست پرتغالی‌ها و هلندی‌ها را از جزایر هرمز، بندر گمبرون و خلیج فارس دور کند، تا کریم‌خانی که تا حد خوبی توانست تنش‌های دسترسی به آب‌های خلیج...

در ناگوار دلهره آسان گریستیم
از خویش کم شدیم و فراوان گریستیم
شب‌های شعرخوانی ما بی‌فروغ بود (۱)
هم‌درد آن کبوتر ایمان گریستیم (۲)
مثل ولشت خسته و دلتنگ رودها 
ابری شدیم و رو به بیابان گریستیم
مانند سنگ در ید قدسی غزه و 
مانند دود در غم تهران گریستیم
در غفلت عمیق زمان در هجوم شک
با هل اتای سورهٔ انسان گریستیم
ادرک اخاک گفتی و از خاک پا شدیم
همراه م...

مرور چند کتابی که این روزها خوانده‌ام: سه رمان، سه کتاب تاریخی، کتابی ادبی و نهایتاً کتابی دینی.
 
آه با شین؛ از محمدکاظم مزینانی
استفاده از عناصر سنتی شهر دامغان، ترکیب سه زاویهٔ دید در سه زمان مختلف و پیوند دادن همهٔ این‌ها باعث شده است که مزینانی به راحتی در پایان رمان دست به شاعرانگی بزند و این شاعرانگی به جان کار بنشیند. از آن‌جایی که من تا حد...

روزهای اخیر مأنوس بودم با چند کتاب تاریخی از عبدالحسین زرین‌کوب: تاریخ مردم ایران قبل از اسلام، تاریخ مردم ایران از پایان ساسانیان تا پایان آل‌بویه، بامداد اسلام، و در نهایت تاریخ ایران بعد از اسلام.
زرین‌کوب این کتاب‌ها را به هدف‌های مختلف نگارش کرده است اما هم‌پوشانی بسیاری در این کتاب‌ها یافت می‌شود. خاصه کتاب تاریخ مردم ایران که بیشتر تلاش کرده...

این کتاب مجموعهٔ سخنرانی‌های مرحوم زرین‌کوب به سال ۱۳۵۵ خورشیدی در وزارت خارجهٔ دولت پهلوی است. کتاب به نوعی خلاصهٔ کتاب مهم‌تر او، «روزگاران»، است که پیشنهاد می‌کنم بخوانید. در جاهایی از سخنرانی رنگ ملی‌گرایی و باستان‌گرایی در صحبت‌های زرین‌کوب پیداست و جاهایی حرف‌های می‌زند که معلوم نیست آیا مبنای دقیقی دارد یا خیر: مثلاً آنکه آریاها اصالتاً بور ...

کتاب دو بخش دارد: بازخوانی اظهارات آمریکایی‌ها در جهت اثبات آن‌که دولت کارتر قبل و پس از انقلاب اسلامی، با تمام وجود پشت محمدرضا پهلوی ایستاد. دوم رونوشت اسناد کشف‌شدهٔ سفارت در مورد نهضت آزادی.
اول از همه: نیمچه‌شکسته‌نویسی ترجمهٔ مصاحبه‌ها آزاردهنده است (ای کاش حداقل درست شکسته‌نویسی می‌شد) . این متن از نداشتن ویراستار رنج می‌برد: ظاهراً ویراستار...

یکی از شعرای معاصر به نظرم آقای امیری فیروزکوهی می‌فرماید:
چندان به کوی دوست نرفتم که روزگار
در خاک و خون کشیده به پهلو برد مرا
اگر با پای خود می‌رفت، چنین بلایی سر او نمی‌آمد. حالا این حکایت ماست. ما هم چندان به کوی دوست نرفتیم که دور روزگار با سیلی اسرائیل و بمباران‌ها و … مار به طرف خود خواهد کشاند. یعنی مسلمانان بر سر دوراهی قرار خواهند گرفت که...

اولین بار پاییز ۱۳۸۷ این داستان بلند را خواندم و یادم هست یکی دو سال بعد در تعطیلات نوروز از بی‌کتابی در شهرستان، دوباره خواندمش. پس با این اوصاف این بار سوم است که می‌خوانم بیشتر از سر کنجکاوی که این کتاب چه چیزی داشته که در نسل ما دهه‌شصتی‌های تازه به جوانی رسیده این‌قدر پرطرفدار شده است. کتاب خیلی کوتاه است و شاید بشود در دو یا سه نشست تمامش کرد...

از عصر روشنگری و دانشمندان مؤمن تا مرگ خداوند
با آغاز عصر روشنگری، علوم تجربی مانند فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی رشد شتابانی به خودش گرفت. شاید یکی از بنیادی‌ترین و تکان‌دهنده‌ترین نظریات فیزیکی، سه قانون فیزیکی آیزاک نیوتن بود که علاوه بر کشف مقولهٔ جاذبه، ادعا بر ازلی-ابدی بودن طبیعت کرد. در آن موقع کشفیات فیزیکی و شیمیایی بسیار ملهم از کلام مسیحی بو...